Το 1570, μία σειρά στρατιωτικών επιτυχιών, κατέστησε τους Οθωμανούς κυρίαρχους στη λεκάνη της Μεσογείου. Ο κίνδυνος, πλέον, για την Ευρώπη γινόταν όλο και πιο ορατός. Οι Οθωμανοί δεν αποτελούσαν μόνον θρησκευτική, αλλά και εδαφική και εμπορική απειλή.

Τα περισσότερα από τα κράτη της Δυτικής Ευρώπης ήταν μεγάλες εμπορικές δυνάμεις. Ως εκ τούτου, μία επέκταση των Οθωμανών στα δικά τους όρια, θα περιόριζε -αν δεν εξαφάνιζε κιόλας- το δικό τους εμπόριο. Επιπλέον, οι τουρκικές θηριωδίες εξαγρίωσαν όχι μόνον τους ηγέτες, αλλά και τους λαούς της Ευρώπης. Υπό αυτές τις συνθήκες, και με πρωτοβουλία του Πάπα Πίου Ε’, συγκροτήθηκε στρατιωτική συμμαχία μεταξύ χριστιανικών κρατών: ο Ιερός Συνασπισμός (Sacra Liga). Στη συμμαχία αυτή συμμετείχαν η Ισπανία, η Βενετία, η Ρώμη, η Σαβοΐα, το τάγμα των Ιωαννιτών Ιπποτών, η Γένουα.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1571, στόλος, τον οποίον αποτελούσαν δυνάμεις από όλα τα μέλη του Ιερού Συνασπισμού, ξεκίνησε από τη Μεσσήνη της Ιταλίας για τ’ ανατολικά. Αρχηγός του Ενωμένου Χριστιανικού Στόλου ορίσθηκε ο 24χρονος Δον Ζουάν ο Αυστριακός, εξώγαμος γιος του Βασιλιά της Ισπανίας (& Γερμανίας) Καρόλου Α’, και αδελφός του Βασιλιά της Ισπανίας Φιλίππου Β’. Συναρχηγοί ήταν ο Αρχιστράτηγος των Παπικών δυνάμεων Μαρκαντόνιο Κολόννα, ο Βενετός Ναύαρχος και μετέπειτα Δόγης Σεμπαστιάνο Βενιέρ, ο Διοικητής της Δεξιάς Πτέρυγας του Στόλου Τζιαν Αντρέα Ντόρια, ο Γενικός Προβλεπτής Θαλάσσης Αγκοστίνο Μπαρμπαρίγκο, και ο Μάρκο Γκουιρίνι. Η σύγκρουση μεταξύ των δύο στόλων, που πραγματοποιήθηκε στη θαλάσσια περιοχή, που τότε ήταν γνωστή ως «Κόλπος της Ναυπάκτου», ήταν καταστροφική για την πλευρά των Οθωμανών, αφού μόλις 35 από τα 280, περίπου, πλοία τους σώθηκαν, ενώ 20.000 ήταν οι νεκροί τους.

Οι απώλειες για τους Ευρωπαίους ήταν πολύ μικρότερες: 8.000 νεκροί. Η Ναυμαχία αυτή στοίχισε περισσότερες ζωές στους Έλληνες, αφού Έλληνες κωπηλάτες υπήρχαν, τόσο στα πλοία των Ευρωπαίων, όσο και σ’ εκείνα των Οθωμανών. Αξιωματικός στο πολεμικό «Μαρκησία» του Αντρέα Ντόρια ήταν και ο Ισπανός συγγραφέας του «Δον Κιχώτη», ο Μιγκουέλ ντε Θερβάντες, ο οποίος έχασε εδώ το χέρι του.

Στη δυτική πλευρά του ενετικού λιμένος της Ναυπάκτου, βρίσκεται το Πολιτιστικό Πάρκο Θερβάντες, όπου είναι αναρτημένες αναμνηστικές μαρμάρινες επιγραφές, αφιερώματα των Πρεσβειών των εμπλεκομένων στη Ναυμαχία κρατών. Εκεί υψώνεται, επίσης, και το άγαλμα του Μιγκουέλ ντε Θερβάντες.